Voor het beleidsplan 2026 verwijzen we naar de inhoud van het Beleidsplan 2025 van onze Stichting.
In 2025 zijn er nog pakketten met onder andere kleding, schoenen, speelgoed, ontwikkelingsmateriaal, materialen voor de opleidingen en onderwijsmateriaal voor alle klassen verzonden. Het afgelopen jaar is de politieke situatie in Belarus helaas niet veranderd, waardoor we voor onze activiteiten gehouden zijn aan de huidige en toekomstige sancties van de EU en OFAC. Dit betekent, dat onze Stichting de komende jaren geen projecten meer kan opstarten en uitvoeren in Belarus. Het bestuur heeft daarom besloten in de loop van 2026 de Stichting, na 25 jaar in Belarus actief te zijn geweest, op te heffen. Wat de Stichting gedaan en gerealiseerd heeft wordt het beste verwoord in een brief, die onze voorzitter eind 2025 vanuit Belarus heeft ontvangen:
Beste Ria,
Toen jij in 2001 Kalinovka bezocht met parlementslid Maria Gudaja, stond daar al jaren een instelling die Kopyl weeshuis werd genoemd. Deze staatsinstelling had een geschiedenis die begon in 1965 als ziekenhuis. Later werd dit gebouw als weeshuis in gebruik genomen. Jaren geleden kwam jij op bezoek en daarna gebeurde er veel.
Het leven van de kinderen en van ons allemaal veranderde op een zeer positieve manier. Je werd beroemd door je vechtlust voor onze kinderen, mede door het artikel van 2 pagina’s in de Pravda, de artikelen in de plaatselijke kranten en de vele projecten. Talloze mensen kennen jou, zelfs op het allerhoogste niveau. Je kreeg een onderscheiding en een medaille uitgereikt door de heer Popov, Parlementsvoorzitter en werd toegejuicht door 110 leden van het huis van Afgevaardigden, het Parlement van Belarus.
Ons weeshuis werd bijzonder. Jij zorgde ervoor dat er goed onderwijs wordt gegeven aan kinderen met verstandelijke problemen en een laag IQ. In tegenstelling tot vroeger, vormden leraren, verzorgers en onze bijzondere kinderen één familie. Iedereen kende elkaar, zorgde voor elkaar, rouwden en verheugden zich samen. De naam weeshuis werd wettelijk gewijzigd in het Kopylskaja schoolinternaat, daar heb jij je volledig voor ingezet bij het ministerie van Onderwijs.
Hetzelfde deed jij in twee andere weeshuizen, die de namen Gorodeja schoolinternaat en Rudensk schoolinternaat kregen. Maar dat was niet alles, samen met sociale diensten richtte jij de Prioet op, een instelling waar kinderen die onmogelijk thuis konden blijven wonen, veilig konden verblijven. Die opvang is in de loop der jaren uitgegroeid tot een instelling met maatschappelijk werkers, psychologen, opvoeders en administratief medewerkers. Deze instellingen zijn tegenwoordig in heel Belarus te vinden.
Dan zijn er nog de projecten die je uitvoerde op de kinderafdeling van het ziekenhuis in Soligorsk. De echoapparatuur, de couveuses, de operatietafels met speciale lampen waren een aanwinst voor de kinderafdeling. Er zijn vele cursussen gegeven om op een professionele manier met onze minderbedeelde kinderen om te gaan. Daarvoor speciale dank aan de specialisten die jij meenam naar ons land, zoals de dokter-specialist die de kinderen onderzocht en vaststelde welke vorm van handicap zij hadden en hoe wij daar mee om moesten gaan. En Marc, de specialist gehandicapten-opvang die diverse malen met je meeging en instellingen in Nederland liet zien aan de toenmalige directeur Gennadi Ermak. Je kwam met een boer uit Nederland toen jij een boerderij wilde beginnen. Hij informeerde ons en nam grondmonsters mee naar Nederland. Die grond werd onderzocht in een laboratorium en naar aanleiding daarvan werden er adviezen gegeven om de grond vruchtbaarder te maken.
Na vele jaren van projecten werd er een nieuw project gelanceerd. Een beroepsopleiding voor leerlingen met verstandelijke problemen.
Ons internaat was de enige instelling in de regio waar het onderwijs en de opvoeding van kinderen werd georganiseerd door de uitvoering van het “Agro-socioproject”. De boerderij werd uitgebreid in samenwerking met de sovchoze Lesnoje. Deze regeringsboerderij kreeg van de overheid toestemming om 40 hectare landbouwgrond over te dragen aan het Kopylskaja school-internaat.
Er kwam zelfs een leerboerderij met een stal voor 6 koeien, een stal voor 20 varkens en 6 kleinere voor konijnen, kippen, schapen en ander kleinvee. Niet alleen de beroepsopleiding voor landbouw, fruitteelt en veeteelt werd opgezet. Er volgden beroepsopleidingen voor o.a. naaister, timmerman en metselaar in alle drie de internaten. Je zorgde ervoor dat de overheid die opleidingen uitbreidde naar andere instellingen door het hele land. Er werden zelfs projecten uitgevoerd in doven- en blinden instellingen.
In het kader van vele vorige projecten werd het project “Zelfstandig Wonen” ontwikkeld. Met het oog op de implementatie ervan werden 3 woongebouwen in gebruik genomen. Hier verwierven leerlingen sociale en alledaagse vaardigheden om zelfstandig te kunnen leven en manieren van rationele communicatie leerden. Deze woonhuizen werden gebouwd met subsidie van het NCDO, een onderafdeling van Buitenlandse Zaken in Nederland en het Belarussische ministerie van Onderwijs. Het was zeer bijzonder dat je dat voor elkaar kreeg. In die huizen leerden kinderen met verstandelijke problemen zelfstandig koken, voorbereidingen treffen voor de winter, voor hun huis zorgen en nog veel meer zaken die elke volwassene in het dagelijks leven doet.
Dit was een ommekeer in de manier waarop in Belarus tegen kinderen met handicaps werd aangekeken.
De aangelegde boomgaarden, bouwland en miniboerderij waren allemaal bedoeld ter voorbereiding op volwassenheid van de leerlingen en hun succesvolle socialisatie.
We zijn trots op de vele projecten die werden uitgevoerd op diverse plaatsen in Belarus.Die projecten werden in bijna 25 jaar uitgevoerd. En die inspanningen zijn niet voor niets zijn geweest.
Het waren voorbeeldprojecten die door de overheid verder werden uitgevoerd in heel Belarus! Wie had ooit gedacht dat onze kinderen bij bedrijven, ateliers en staatsboerderijen zouden werken, zoals we dat in ons bezoek aan Nederland hebben gezien. Wie had ooit gedacht dat deze kinderen collega’s zouden zijn van “normale” mensen.
Het grote project Arbeidstoeleiding, waar diverse specialisten uit Nederland zich jaren voor hebben ingezet, was een laatste, maar geweldige aanvulling. Zij gaven bij ons diverse, specialistische cursussen, waarbij ook de internaten van Rudensk en Gorodeja werden betrokken. Er werd zelfs een boek geschreven in samenwerking met professor Sjinkarenko. Heel veel dank aan het team van specialisten dat al deze trainingen gaf en de tolk die jarenlang naar Belarus kwam. Zelfs in Nederland werden cursussen gegeven, we bezochten scholen en bedrijven die ons in de praktijk lieten zien hoe er in Nederland wordt gewerkt.
En dat was de grote ommekeer in ons denken. Theorie is goed, maar de praktijk laat zien wat de resultaten kunnen zijn. Na dit bezoek begrepen wij allen, waaronder professor Sjinkarenko het belang van de projecten. Vervolgens hebben we in Belarus heel veel met elkaar gesproken en dát was het moment dat we ons nog meer zouden inzetten.
Wie had ooit gedacht dat onze wetten zouden worden aangepast. Kinderen met handicaps hebben nu recht op Onderwijs, medische verzorging en, zeer belangrijk, de rechten gekregen om te leven tussen de bevolking en mee te doen in onze werkmaatschappij.
Er is veel gebeurd in al deze jaren. Ten goede in ons geval. Maar …. zaken veranderen. Nu leven we in de huidige tijd. Twee jaar geleden nog woonden in ons internaat kinderen, die werden opgevoed door specialisten en les kregen van docenten met jarenlange ervaring. En toen…..
Op 1 september 2023 werd op basis van ons internaat, voor kinderen met handicaps, een nieuwe staatsinstelling opgericht, genaamd: Het “Kopyl psycho – neurologisch internaat. De beroepsopleidingen voor onze leerlingen gaan gewoon door. Nee… niet in het Kopylskaja school-internaat. Je allergrootste wens was, dat onze kinderen een beroep konden leren, samen met hun “normale” leeftijdgenoten. Die instelling is er nu.
Het Kopyl State College met normale beroepsopleidingen, is uitgebreid met klassen naar niveau voor onze leerlingen. Ze leren in aparte klassen, maar tegenwoordig wordt er samengewerkt in de praktijk.
Er vinden daar beroepsopleidingen plaats o.a. voor landbouw, veeteelt en fruitteelt. Ook de andere opleidingen zijn bij normale instellingen ingebouwd. Onze leerlingen vervolgen in deze staatsinstellingen hun studie. Zo leren zij niet alleen van hun leerkrachten, maar ook van andere leerlingen met een hoger IQ. Wij waren eerst een beetje bang dat het niet zou lukken, maar hebben ervaren dat het een succes is geworden. Was dat niet vanaf het begin jouw allergrootse wens?
Hoeveel tijd er ook verstrijkt, ik zal nog steeds met een glimlach, warmte en dankbaarheid terugdenken aan het internaat. Ik kan met vertrouwen zeggen dat vriendelijke, sympathieke kinderen hier hebben gewoond en geleerd. De beste leraren werkten er, de meest geduldige, de meest getalenteerde.
Vele jaren van liefdadigheidsactiviteiten en een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de internaten en het speciaal onderwijs werden geleverd door Stichting Weeshuizen Belarus met Nederlandse vrijwillige specialisten. Wij weten hier allemaal dat er veel vrienden, sponsors en zorgzame mensen waren die altijd klaar stonden om jou en ons te steunen en te helpen.
De tijd staat niet stil.
De jaren gaan voorbij.
Alles verandert.
Wij zijn jullie allemaal veel dank verschuldigd.
Marina, BELARUS